متفورمین در درمان دیابت نوع ۲

متفورمین در درمان دیابت نوع ۲
متفورمین نخستین داروی انتخابی در دیابت نوع ۲ است. این دارو حساسیت بدن به انسولین را افزایش میدهد و تولید قند در کبد را کاهش میکند. در بیشتر بیماران، متفورمین سطح قند خون را بدون افزایش وزن کنترل میکند.
در کنار آن، دو داروی پرکاربرد دیگر، انسولین و سولفونیلاوره نیز برای بهبود کنترل قند در مراحل مختلف بیماری بهکار میروند.
بخش ۱: معرفی متفورمین و عملکرد آن
متفورمین از گروه بیگوانیدها است. این دارو تولید گلوکز کبدی را مهار میکند و جذب گلوکز در بافت عضله را افزایش میدهد.
مزایای متفورمین
کنترل مؤثر قند خون ناشتا و بعد از غذا
کاهش مقاومت به انسولین
کاهش وزن خفیف در برخی بیماران
هزینه پایین و ایمنی بالا
عوارض احتمالی متفورمین
تهوع و ناراحتی گوارشی در شروع درمان
احتیاط در بیماران کلیوی یا کبدی
نیاز به قطع مصرف در شرایط کمآبی یا عفونت شدید
نکات مصرف ایمن
شروع با دوز پایین (۵۰۰ میلیگرم) و افزایش تدریجی
مصرف همراه غذا برای تحمل بهتر
انجام آزمایش دورهای عملکرد کلیه
بخش ۲: نقش انسولین در کنار متفورمین
در بیمارانی که کنترل قند با متفورمین بهتنهایی کافی نیست، انسولین میتواند کمککننده باشد.
انسولین با تسهیل ورود گلوکز به سلولها، سطح قند خون را پایین میآورد.
مزایای انسولین
کنترل سریع قند در بیماران مقاوم به داروهای خوراکی
امکان تنظیم دوز بر اساس سبک زندگی بیمار
چالشهای درمان با انسولین
احتمال افزایش وزن
خطر افت قند خون در صورت مصرف نامنظم غذا
نیاز به آموزش تزریق و نگهداری مناسب
بخش ۳: سولفونیلاوره در کنار متفورمین
سولفونیلاورهها داروهای تحریککننده ترشح انسولین هستند.
آنها معمولاً همراه متفورمین تجویز میشوند تا کنترل قند بهبود یابد.
مزایا
کاهش سریع قند خون
قیمت پایین و دسترسی آسان
محدودیتها
احتمال افت قند در صورت حذف وعده غذایی
افزایش وزن در مصرف طولانیمدت
کاهش اثر در بیماران با سلول بتای ضعیف
مقایسه سه داروی پرمصرف دیابت
| دارو | عملکرد | مزایا | محدودیتها |
|---|---|---|---|
| متفورمین | مهار تولید قند در کبد | هیپوگلیسمی پایین، وزن ثابت | تهوع خفیف |
| انسولین | جایگزین هورمون طبیعی | اثر سریع و قدرتمند | افزایش وزن، تزریق |
| سولفونیلاوره | تحریک ترشح انسولین | اثر سریع، هزینه پایین | افت قند، نیاز به وعده منظم |
لینکهای خارجی معتبر
لینکهای داخلی مرتبط با دیابت
سوالات متداول
آیا متفورمین باعث کاهش وزن میشود؟
در برخی بیماران کاهش وزن خفیف دیده میشود، اما هدف اصلی آن کنترل قند خون است.
آیا میتوان متفورمین را قطع کرد؟
قطع دارو باید فقط با نظر پزشک انجام شود. تغییر خودسرانه خطرناک است.
کدام دارو برای شروع درمان دیابت مناسبتر است؟
در اغلب موارد، متفورمین انتخاب اول است مگر بیمار منع مصرف داشته باشد.
